Veelgestelde vragen

Houtskeletbouw

• Is houtskeletbouw een beperking op de architectuur?

  Door de lichte constructieopbouw en door het ontbreken van koudebruggen kan de architect gemakkelijker aan de wensen van de bewoners voldoen.
  
  Alle woningtypes kunnen in houtskeletbouw uitgevoerd worden.

• Is houtskeletbouw goedkoper dan traditioneel bouwen?

  Houtskeletbouw is niet goedkoper, maar biedt meer wooncomfort voor hetzelfde budget. Doordat een houten structuur lichter is dan een traditionele structuur kan men voor hetzelfde budget een meer gevarieerde architectuur bekomen.

• Wordt het niet te warm tijdens de zomer in mijn woning?

  Bij het ontwerp van de woning dient er doordacht omgegaan te worden met de inplanting van grote glaspartijen naar het zuiden gericht en zal er waar nodig zonwering voorzien worden aan de buitenzijde van het glas door middel van screens of oversteken zodat oververhitting wordt vermeden. In tegenstelling tot een traditionele woning geven de muren ´s nachts geen warmte af waardoor men een frisse nacht tegemoet gaat.

• Wat is de levensduur van een houtskeletbouw woning?

  Eeuwenoude aanlegsteigers en historische gebouwen getuigen van de duurzaamheid van houtskeletbouw gebouwen.

• Zijn passieve huizen de toekomst?

  Meer en meer zullen er in België net zoals in de rest van Europa energieprestatieeisen opgelegd worden. De Europese Commissie heeft al een aantal richtlijnen (o.a. de Energy Performance Directive) uitgevaardigd waaraan de lidstaten zullen moeten voldoen. Deze verplichten bv. een betere isolatie van gebouwen, zowel in nieuwbouw als bij renovaties.

  Dergelijke verplichtingen hebben tot gevolg dat er energiezuiniger gebouwd zal worden. Op dit moment scoort België bv. qua isolatiegewoontes zeer slecht en is daarmee zelfs de slechtste leerling van Europa. Zelfs landen als Spanje, Portugal, Griekenland en Turkije doen nog beter. In de komende jaren mag je onder impuls van deze Europese regels dan ook een inhaalbeweging verwachten.

  De kloof tussen het standaard-gebouw en het gebouw in passiefhuis-standaard zal veel kleiner worden. Daardoor zullen bouwheren veel sneller geneigd zijn in passiefhuis-standaard te bouwen.

  De toekomst van het passiefhuisconcept ziet er dus niet slecht uit. We mogen tal van type-gebouwen in deze standaard verwachten. De eerste woningen, scholen en kantoren zijn reeds een feit.

  Logisch ook, gezien de economische meerwaarde, het hoge comfort en zeer lage energiegebruik van dergelijke gebouwen.

• Contactgeluiden?

  Hout absorbeert het geluid in tegenstelling tot beton.
  
  Om contactgeluiden tussen de verdiepingen op te vangen wordt er gebruik gemaakt van een zwevende chape met geluidswerende vezels op de verdiepingen.

• Blootstelling aan vocht tijdens opbouw?

  De voorbereidende werken worden uitgevoerd in de werkplaats onder ideale omstandigheden zodat de periode dat de structuur is blootgesteld aan de weersinvloeden beperkt blijft.

• Brandverzekering?

  Er moet geen hogere verzekeringskost betaald worden omdat de structuur van houtskeletbouw moeilijk ontvlambaar is en een brandvertragende werking heeft. Dit komt doordat de constructie bekleed wordt met brandvertragende materialen zoals bv. gipskartonplaten, brandstoppen, isolatie,… De woningen beantwoorden ook volledig aan de STS 23, uitgegeven door het Nationaal Instituut voor Huisvesting. Deze eengemaakte technische specificatie handelt over het bouwen van “houtbouw” in het algemeen.

• Is houtskeletbouw energiebesparend?

  Hout isoleert uitstekend. De isolatie wordt in diverse elementen geplaatst waardoor men een veel dikkere isolatie verkrijgt. Door deze hogere isolatie bekomt men een veel lager energieverbruik.

• Duurzaam beheer van hout?

  1 Een gewone boom slaat via fotosynthese gemiddeld ongeveer 1 ton CO2 op voor elke m³ hout die wordt geproduceerd. Edinburgh Centre for CarbonManagement

  
  2 In Europa is het bosareaal in 15 jaar tijd, tussen 1990 en 2005, gegroeid met een oppervlakte die even groot is als Griekenland. Deze groei zet zich voort aan een ritme van 661 000 hectare per jaar. Dit komt ongeveer overeenmet drie voetbalvelden per uur. UNECE/FAO State of the World’s Forests, 2007

  3 In Europa zorgt de opslag van koolstof door middel van houtproducten ervoor dat meer dan 220 miljoen ton koolstofdioxide niet in de atmosfeer terecht komt Dit getal stijgt trouwens met ongeveer 20 miljoen ton per jaar omdat het aantal producten vervaardigd uit hout stijgt. CEI BOIS Timmer aan minder klimaatverandering: Gebruik hout!

  4 Elke m³ hout dat ter vervanging van andere bouwmaterialen wordt gebruikt, doet de CO2-uitstoot in de atmosfeer gemiddeld met 1,1 ton dalen. International Institute for Environment and Development

Passiefhuis

• Is het werkelijk zo dat passieve huizen helemaal geen verwarming nodig hebben?

  Een passiefhuis heeft een jaarlijkse warmtevraag van 15 kWh/m² of minder voor ruimteverwarming. Dit stemt overeen met 1,5 m³ gas of 1,5 liter stookolie per m² vloeroppervlakte. Bij een standaard-nieuwbouw die vandaag gezet wordt is dat 8 keer zoveel.

  De maximale warmtevraag bedraagt zelfs in extreme omstandigheden amper 10 W/m². Dit wil eigenlijk zeggen dat je je woning kan verwarmen met het vermogen van een strijkijzer (1.000 à 2.000 W).
  Een passiefhuis wordt standaard uitgerust met een zeer efficiënte mechanische ventilatie om de luchtkwaliteit in de woning optimaal te houden zonder dat er te grote warmteverliezen optreden. Dat betekent dat er goed geventileerd wordt, maar de warmte die normaal her en der door openingen in de buitenschil van het gebouw naar buiten gaat, gerecupereerd wordt om de verse binnenstromende lucht op te warmen. Dat betekent meteen ook dat er minder energie verspild wordt (er gaat minder warme lucht naar buiten) en meer comfort ontstaat (er komt minder koude lucht binnen en dus geen problemen met koude tocht).

  Tijdens het grootste deel van het jaar zorgen deze keuzes ervoor dat de woning op kamertemperatuur blijft zonder een verwarmingssysteem te gebruiken. Bij de meest extreme buitencondities is er echter wél een actieve verwarmingsbron nodig. Die is echter zeer klein. Door de ventilatielucht (ongeveer 150 à 250 m³ lucht per uur) 20 à 30 °C op te warmen kan zelfs bij extreme buitencondities de woning op een comfortabele temperatuur gehouden worden.

• Geen problemen met ventilatie?

  Ventilatie is goed voor je klimaat
  Begin augustus 2011 werd in de Vlaamse pers een artikel gepubliceerd dat problemen met ventilatie in Nederland bespreekt. In mei werd er in Nederland een rapport afgewerkt waaruit blijkt dat er in Nederland problemen zijn met de werking en het gebruik van ventilatiesyteem C (mechanische afvoer van lucht in de badkamer en keuken) en ventilatiesysteem D (mechanische aanvoer van gefilterde lucht en afvoer). Het onderzoek liep in 299 Nederlandse eengezinswoningen.
  Uit het rapport van begin mei blijkt de situatie in Nederland in sommige wijken inderdaad zorgwekkend. Dit heeft veel te maken met de aanpak van bepaalde Nederlandse bouw- en installatiebedrijven. In Nederland worden volledige wijken door één ontwikkelaar gebouwd. Levert dat bedrijf slecht werk dan zijn honderden woningen getroffen.
  In Nederland zijn nog bijna geen passieve woningen gebouwd. Het onderzoek gaat niet over passieve maar over gewone woningen. In het Vlaamse artikel wordt door Nederlandse experts zonder kennis over de bouwpraktijk in Vlaanderen gemakshalve gesuggereerd dat Vlaanderen gelijkaardige toestanden te wachten staan en wordt de indruk gewekt dat het gaat over passieve woningen.
  Niet dus.
  Willen we kijken naar het resultaat van ventilatie in passieve woningen dan kijken we naar landen waar er passieve woningen in gebruik zijn. Duitsland en Oostenrijk zijn het praktijkvoorbeeld. In Duitsland staan er 13000 passieve woningen met ventilatiesysteem D voorzien van warmterecuperatie . Onderzoek daar geeft zeer goede resultaten op gebied van gezondheid, energieverbruik en milieu impact. Zo toont onderzoek dat 50 procent van het fijn stof uit de buitenlucht wordt gefilterd voor het in de woning komt. Vlaanderen scoort zoals u weet erg slecht wat betreft fijn stof in onze steden. Dit is te wijten aan uitstoot door autoverkeer, industrie en het gebruik van houtkachels. Ventilatiesysteem D voert de gebruikte binnenlucht af en zorgt voor verse gezuiverde lucht. Bovendien is het een energiebesparend systeem.

  Vegen voor eigen deur
  Metingen van de Universiteit Gent in schoolgebouwen tonen aan dat de luchtkwaliteit in scholen zonder ventilatiesysteem niet voldoet.  De metingen in een passieve school tonen wel bevredigende resultaten op gebied van luchtkwaliteit in de klas.
  We nodigen u graag uit op de beurs Passive House (10 en 11 september) om te komen luisteren naar de ervaringen van bewoners van passieve woningen en naar onze info sessies over de ventilatie in passieve woningen.
  In haar opleidingen legt Passiefhuis Platform de nadruk op de goede bouwpraktijk bij nieuwbouw en renovatie.

  Passiefhuis-Platform vzw merkt op dat ook in Vlaanderen de implementatie van EPB ventilatievereisten niet van een leien dakje loopt. Veranderingen aan de producten database van EPB lijken ons noodzakelijk. Zo laat de database geen verschil zien tussen goede en zwakke ventilatiesystemen. De klant moet weten wat voor geluid het toestel produceert of er dempers voorzien moeten worden, er moet een zomerbypass voorzien zijn.
  Ander aandachtspunt binnen onze cursus is het belang van een ventilatieplan. Dat zou eigenlijk bij elke bouwaanvraag verplicht moeten zijn. Plaatsing zou enkel mogen gebeuren door erkende installateurs. De klant moet kunnen vertrouwen op een heldere handleiding en we raden de bouwheer aan om een onderhoudscontract af te sluiten met de installateur. Net zoals je om de twee jaar je verwarmingsinstallatie door de installateur laat bijregelen en zoals je volgens de wettelijke vereisten de schoorsteen laat kuisen zo is het bij het gebruik van een ventilatiesysteem aangewezen om het ventilatiedebiet (hoeveelheid lucht die in elke ruimte wordt ingevoerd of afgevoerd) te laten bijregelen en de filters te kuisen of vervangen.
  Peter Dellaert van Passiefhuis Platform merkt op dat ook de producenten en de installateurs een verantwoordelijkheid dragen. Een goede gebruikershandleiding lijkt ons een basisvereiste. We zitten in een evolutie van woningen zonder ventilatiesystemen waar luchtverversing door kieren en spleten verloopt en schimmelvorming vrij spel heeft naar comfortabele woningen met balansventilatie waar de lucht gefilterd wordt voor het de woning verlucht.
  
  Passief bouwen of verbouwen heeft alles te maken met het afleveren van kwaliteit en biedt de klant een hoger comfort. Dat is goed voor de gezondheid van de klant en voor ons milieu.

  PERSCONTACT:
  PETER DELLAERT 0475647556
  Passiefhuis-Platform vzw
  www.passiefhuisplatform.be

   

• Bestaan er al veel passieve huizen in Europa?

  In Europa staan ondertussen reeds een paar duizend passiefhuizen, vooral in Duitsland (meer dan 3.500), Oostenrijk (meer dan 1.000), Zwitserland en Zweden. Ondertussen bleven de realisaties niet beperkt tot woningen, maar werden er ook flatgebouwen, kantoren, scholen, bejaardentehuizen,… volgens dit principe opgetrokken en zitten er nog veel meer projecten in de pijp.
  In Hannover kon je tijdens de wereldexpo zelfs een nachtje boeken in een passiefhuis om zelf aan de lijve te ondervinden hoe aangenaam een passiefhuis is.

• Kunnen passieve huizen overal gebouwd worden?

  In principe kan je passiefhuizen overal ter wereld neerzetten omdat het een zeer eenvoudig maar toch zeer intelligent concept is. De eisen die gesteld worden aan de thermische weerstand van de muren, daken en ramen zijn natuurlijk wel afhankelijk van de buitencondities. Zo kijkt men in Zweden al niet meer op naar een halve meter isolatie in een passiefhuis.

• Waarom luchtdicht bouwen?

  Een goede luchtdichtheid is essentieel voor een efficiënte en rationele ventilatiehuishouding. Gedreven door drukverschillen tussen de binnen- en buitenomgeving kunnen ongecontroleerde luchtlekken via kieren en spleten immers aanleiding geven tot de kortsluiting van ventilatiestromen, het verspreiden van geuren en verontreinigingen, overdreven energieverbruik en tocht.

  In de winter kan via de naar de wind gekeerde zijde koude lucht het gebouw binnenstromen met tochtverschijnselen en koude vloeren tot gevolg, mogelijks zelfs de inwerking van schadelijke stoffen (vezels, stofdelen). Aan de van de wind afgekeerde lijzijde wordt vochtige warme binnenlucht dan weer naar buiten gezogen, waardoor een hogere verwarmingskost of in ergere gevallen condensatieproblemen optreden. In meergezinswoningen, kantoorgebouwen,… kan ook het minder luchtdicht zijn van binnenwanden hinder veroorzaken zoals mindere akoestische prestaties, makkelijkere brandoverslag,…

• Hoe kan de luchtdichtheid van een gebouw worden gemeten?

  De mate van luchtdichtheid van het gebouw, of m.a.w. de kwantitatieve beoordeling van de luchtdichtheidsgraad, wordt bepaald aan de hand van een pressurisatieproef.

  Daarbij is de opzet relatief eenvoudig: in eerste instantie wordt tussen de binnen- en buitenomgeving een drukverschil gecreëerd, waarna dan vervolgens de hoeveelheid weglekkende lucht wordt gemeten. Voor het opbouwen van dit drukverschil wordt in de praktijk meestal gebruik gemaakt van een zogenaamde “blower-door”. Zoals de benaming van het toestel zelf aangeeft, wordt bij deze proef in een deur- of raamopening een ventilator geplaatst die het gebouw in onder- of overdruk plaatst. De ventilator met regelbare snelheid is ingebouwd in een aan de specifieke ruwbouwmaten aanpasbaar frame.

  Door middel van een regressie-berekening van het gemeten drukverschil over de gebouwschil en het luchtdebiet wordt dan het luchtdebiet voor een genormaliseerd drukverschil van 50Pa bepaald. De verhouding van het benodigde luchtdebiet om dit drukverschil te kunnen opbouwen tot het eigenlijke binnenvolume van het gebouw, geeft dan het ventilievoud : de n50-waarde.

• Kan ik in een passiefhuis een raam openzetten?

  In een passiefhuis mag je je raam openzetten, maar het moet niet!

  • Je zal in de eerste plaats minder behoefte hebben om een raam open te zetten. De balansventilatie zorgt voor verse lucht zonder die vervelende koudestroom die je voelt bij een openstaand raam. Tevens worden vocht en geurtjes continu afgevoerd.
  • Het is niet aan te bevelen om ondoordacht een raam open te laten. Wie logisch nadenkt weet ook dat als je je raam een hele dag laat openstaan terwijl het buiten vriest, het binnen sterk zal afkoelen. In een niet-passiefhuis kan je dit compenseren door veel te verwarmen (met dito energieverbruik en hoge luchttemperatuur als nadelen), bij een passiefhuis zal het in extreme condities na enkele dagen met een open raam erg lang kunnen duren om het huis terug op een comforttemperatuur te brengen.
• Wat is een grondbuis of bodem-lucht-warmtewisselaar?

  Een bodem-lucht-warmtewisselaar of grondbuis bewerkstelligt een voorverwarming van de, verder mechanisch verdeelde, ventilatielucht in de winter en voorkoeling in de zomer. Grondbuizen worden meestal aangesloten op de warmtewisselaar van de balansventilatie-unit waar de warmte uit de afvoerlucht van het gebouw wordt overgedragen op de verse toevoerlucht. Gezien een goede grondbuis de inblaastemperatuur van de ventilatielucht tot zo´n 10 °C kan voorverwarmen bestaat geen risico meer op vervriezen van de warmtewisselaar in wintersituatie. Er zijn dus geen ingewikkelde en/of extra energieverslindende ontdooiprocessen meer nodig. Het best in de zomer de warmtewisselaar van de balansventilatie kort te sluiten d.m.v. een zogenaamde by-pass om te vermijden dat de toevoerlucht haar koelte zou verliezen.

  Aan de ingang van de grondbuis wordt best een filter voorzien. De uitvoering gebeurt meestal door middel van gekoppelde rioleringsbuizen. Flexibele buizen op rol in één stuk hebben dan weer het voordeel dat ze geen koppelingen behoeven die mogelijks grondwater kunnen doorlekken. De buis zelf moet in helling worden aangelegd om condensaatvocht te kunnen afvoeren.

  Grondbuizen kosten aan materiaal niet zo veel, doch vereisen toch wat manuren voor de graafwerken e.d. Vaak kan een grondbuis niet integraal worden afgeschreven op de vermeden energiekosten in wintersituatie door het minder moeten verwarmen van de vers aangevoerde lucht. In de zomer is de comfortwinst onmiskenbaar een kwaliteitsvolle meerwaarde. Als hierdoor een airco kan worden vermeden zijn de mindere investeringkost en maandelijkse facturen aanzienlijk, zo ook de milieuwinst.

Lage-energie-woningen